|
(From Jazz Monthly March, 1966) - UK GHOSTS:
Don Cherry (cnt); Albert Ayler (ten, alt); Garry Peacock (bs); James “Sonny” Murray (d)
Copenhagen—September 1964
Ghosts : : Children : : Holy spirit : : Ghosts : : Vibrations : : Mothers
Fontana 688 606 ZL (33/1d)
(The above LP is an import and can only be obtained from specialist jazz dealers) IT SEEMS THE TIME has come for me to sit down and not be counted, if you see what I mean. I don’t rejoice in this fact, since I am only too well aware that my opinion may change, but for the moment I am not unduly impressed by this record. It was made in Denmark by the group which Michael James heard in Amsterdam and reviewed in our January 1965 issue, and one can say right away that it is less terrifying to listen to than it was to read about. It is perhaps the best Ayler album yet, by which I suppose I mean the least boring, and there are some quite pleasant moments; in particular, Don Cherry, whom I always found difficult to swallow despite the high praise awarded him by Rollins and Coleman, now seems to have a clearer conception (if not any greater instrumental control). However, there are several questions which worry me about Ayler’s music:—Where is the connection between the naivety of his themes and the primitivism of his solo work (the grotesque guying of the thematic phrase immediately after the theme statement on the second version of Ghosts provides little clue)? Does it matter that the unison theme statements are sometimes so approximate that they are not in unison? Has Ayler got through to me if, of the six tracks here, I prefer the shorter, calypso-like version of Ghosts, which is all theme statement? Why does he record so many different versions of Ghosts, and why doesn’t he call it The foggy, foggy dew and get in on the Folk boom?
As Charles Fox said recently, in so many words, the only trouble with most of the “new thing” is having to listen to it. I never found any problem in accepting the idea of “free jazz” intellectually, and I find most of the arguments used against it to be fallacious. To describe it as “anti-jazz” is definitely out, if only because the term “anti-novel” was employed ’way back in 1839! To say that “They don’t know what they’re doing” is illogical, because the statement merely proves that the listener doesn’t know what they’re doing. And it’s no use saying, for instance, that Albert Ayler’s tone is patently ridiculous, because so is all jazz to the genuine outsider; all the most moving noises which we treasure mean nothing to millions of people. Even with the most basic vocal music, the sound of Bessie Smith bellowing is as incomprehensible and potentially embarrassing to the uninitiated as the sound of Edith Piaf emoting. In fact, however much some jazz writers may attempt to deny or ignore the fact, the only way in which appreciation of any kind of music can be cultivated or deepened is by the realization, whether conscious or unconscious, of the musical laws by which it is governed. I just wish someone would tell me what laws govern Ayler’s music. BRIAN PRIESTLEY *** (From Jazz Monthly No. 178 - December, 1969 (?)) - UK GHOSTS:
Don Cherry (tpt); Albert Ayler (ten); Gary Peacock (bs); Sunny Murray (d)
Copenhagen, Denmark — September 1964
Ghosts (2 versions) :: Children :: Holy spirit :: Vibrations :: Mothers
Fontana SFJL 925 (28/7d.) AYLER’S MUSIC was at a rather early stage of development when this was made, and it had at this time a remarkable purity of style; it was non-European in its elements, though it had not yet incorporated some of the more conscious primitivism that came later; it was rich melodically and rhythmically, easily approachable through the simple song-forms of the theme lines, yet demanding in the concentration it asked of listeners once the performance got under way. Ayler’s own playing was that of an exceptionally talented and original musician, unusually inventive in his solos, a technician of immense skill, with a quality and range of tone that began to defy description. He was supported by a fine bassist and a brilliant drummer who stuck with him for a long enough period to become totally convincing in what they did; adventurous in themselves, yet so completely a part of the whole that their innovations were at times mistaken for more conventional responses than they actually were. Into all this Don Cherry fits extremely well with his bright sound and sharp-angled lines; his solos are good and along with Ayler he provides a feast of invention and wit. It’s hard, in a few words, to say much about the tracks individually, and indeed it’s not entirely necessary; there is such consistency here, together with a prodigality of detail. One’s interest is completely sustained, first to last. This is highly recommended. JACK COOKE *** (From Jazz Wereld November, 1965) - Netherlands ,,Ghosts”
Ghosts - Children - Holy Spirit - Ghosts - Vibrations - Mothers
Albert Ayler (ts), Don Cherry (kornet), Gary Peacock (bas), Sonny Murray (drs).
Kopenhagen, sept. 1964
Fontana 688 606 ZL (mono)
ƒ 18.50
* * * ½ Diskussies over ‘the new thing’ hebben vaak een wet wazig karakter, doordat deze snel geaksepteerde term een zo wijd gebied bestrijkt. Het is moeilijk om zinnige argumenten (pro of kontra) te vinden die algemeen toepasbaar zijn op Ornette Coleman én George Russell én John Coltrane én Don Ellis én Archie Shepp én Paul Bley én Cecil Taylor én Albert Ayler enz. Nog onvruchtbaarder wordt het gesprek wenneer men erover gaat twisten of pakweg. Miles, Mingus, Gil Evans, Rollins of Andrew Hill nu wel of niet onder ‘the new thing’ vallen (sterk staaltje: „Henry Red Allen is the most avantgarde trumpet player in New York City” by Don Ellis, in Down Beat van 28 januari ’65).
Supporters van ‘the new thing’ verwijzen graag naar de bopperiode, toen immers vele kritici, fans en musici aanvankelijk heftig tegen het nieuwe ageerden, maar later wel degelijk het meesterschap van Parker, Gillespie en Powell moesten erkennen. Deze historische terugblik wordt dan veelal gehanteerd als bewijs voor dv waarde van ‘the new thing’, een stukje logika (er zijn mensen tegen, dus het is goed, want vroeger waren ook mensen ergens tegen en die kregen ongelijk) dat mij ontgaat. Bovendien was de bop een duidelijk omschreven genre waar men inderdaad integraal voor of tegen kon zijn, terwijl ‘the new thing’ zoals gezegd een enorme verscheidenheid van muzikale opvattingen omvat (ik kan me bijvoorbeeld levendig voorstellen dat iemand wel door Coltrane en niet door Ayler geboeid wordt, maar mensen die van Parker houden en Powell verafschuwen lijken me dungezaaid). Ik wil maar zeggen dat vergelijkingen gevaarlijk zijn en dat we gekompliceerde tijden beleven. De hieronder volgende opmerkingen over dv nieuwe Ayler-lp dienen dan ook te worden gelezen als opmerkingen over de nieuwe Ayler-lp en dus niet als een uiteenzetting van mijn privé-theorie over ‘the new thing’.
Ayler kwam vorig jaar november als volslagen onbekende naar one land. Zijn konserten en radio-opnamen leidden toen tot verhitte diskussies die tenslotte eenvoudig doodliepen doordat niemand zich meer precies herinnerde hoe Ayler c.s. nu eigenlijk hadden gespeeld. De lp ‘My name is Albert Ayler’ was dan wel op de markt, maar die gaf een zo verwrongen beeld van Aylers kapaciteiten dat men er bezwaarlijk een oordeel over zijn muziek op kon baseren. Dv nieuwe Ayler-lp (nieuw voor Nederland wel te verstaan, in de VS zijn al recentere platen van hem verschenen) is gelukkig wel representatief voor het stadium waarin de saxofonist tijdens zijn Nederlandse tournee verkeerde. Ayler en zijn mannen hebben niet alleen het keurslijf van akkoordenschema of toonreeks radikaal doorbroken, op ritmisch gebied laten ze nog veel verrassender dingen horen. Er bestaat wel een tempo, al wisselt dat vaak, maar de maatindeling is verdwenen. Drummer Sonny Murray verdeelt de tijd en dat is alles; de gebruikelijke indeling in meer en minder geaksentueerde tijdsdelen wordt losgelaten. Peacock hoeft zich als begeleider niet meer te bekommeren om het vier-in-de-maat en is evenmin gebonden aan bij het thema behorende harmonieën. De solisten zijn dus ‘vrij’, wat niet betekent dat ze er maar in het wilde weg op los kunnen spelen. De ‘vrijheid’ is voor hen een opgave die moet worden vervuld. Wanneer het thema is gespeeld, staan ze voor een leegte die ze niet kunnen vullen met roetineloopjes over de changes. Ze stellen zichzelf de zware taak, louter met spontane ideeën boeiende muziek voort te brengen. Ze moeten, willen ze slagen, voortdurend geinspireerd zijn. Vakkundig routinewerk (zoals we dat bijvoorbeeld tijdens het merendeel van de nachtkonserten te horen krijgen) is binnen deze manier van muziekmaken nauwelijks mogelijk; als de inspiratie wegvalt blijft er maar heel weinig over.
Ghosts is een goed in het gehoor liggend melodietje, dat het midden houdt tussen een kinderliedje en een calypso. Het wordt op de eerste kant kort als tune vertolkt; de versie op kant twee bevat ook improvisaties. Ayler begint zijn solo met een variatie op flarden van het thema, maar gaat al spoedig over op snelle, opgewonden frasen waarin nog slechts af en toe een herinnering aan het thema opduikt. Ook Cherry’s solo bestaat grotendeels uit snelle, nerveuze loopjes. Een herhaling van het thema leidt tot een gestreken bassolo, waarin Peacock met ongebruikelijke middelen (zeer snelle rechterpolsbewegingen, hoge flageolettonen) een verrassende verwerking van het thema geeft. Het stuk eindigt met een tweede herhaling van het thema.
Children bevat onder meer een gezamenlijke improvisatie van kornet en tenor, en een getrokken bassolo met zeer lang doorklinkende noten en passages die aan Spaanse flamenco-gitaristen herinneren. Holy Spirit is een langzaam, plechtig stuk, waarin Ayler vooral het hoogste register van zijn instrument exploreert en Cherry krachtiger en technisch gedurfder speelt dan men bij Ornette van hem gewend was. Het snelle Vibrations is gebouwd op een eerst even dalend en dan stijgend figuurtje (vgl. de eerste maat van 52nd Street theme, zonder de dalende terts aan het eind) dat in de improvisaties voortdurend terugkeert. Ayler vertolkt het klaaglijke Mothers met een enorm vibrato en met onverhuld sentiment dat fondantachtig noch sarkastisch aandoet. Hij bewijst er tevens mee dat hij zijn instrument wel degelijk beheerst. Cherry blaast een sterke, zekere solo, hoofdzakelijk opgebouwd uit lange noten. Peacock grijpt in zijn gestreken solo weer herhaaldelijk terug op het thema. Ayler besluit het stuk met zijn thema-parafrase, ondersteund door Cherry’s hoge kreten.
Na de beschrijving hoort dan nu de beoordeling te volgen. Mijn sterrenaantal wijst er al op dat het oordeel niet onverdeeld positief is. Dat betekent niet dat ik de prestaties van Aylers musici wil kleineren. Integendeel, ik heb ontzag voor de manier waarop ze een deel van de door henzelf opgeworpen problemen hebben opgelost (ritmiek, taakverdeling solist-begeleiders, Aylers toon-experimenten). Alleen zijn er mijns inziens ook nog problemen onopgelost gebleven, zoals dat van de eenheid, de homogene opbouw van een stuk. Op deze lp worden soms fragmenten van het thema gebruikt als bindend element in de improvisaties; naar mijn smaak zijn die stukken (Ghosts, Vibrations) het meest geslaagd, maar misschien ziet Ayler ze juist als nog te overwinnen restjes konventionaliteit, en vindt hij in de toekomst nog een geheel nieuwe oplossing van dit probleem.
In elk geval is ‘Ghosts’ een plaat die een aandachtige beluistering meer dan waard is, als boeiend stadium in een nog voortgaande ontwikkeling. BERT VUIJSJE *** (From Jazz Hot January/February, 1966) - France GHOSTS
Ghosts • Children • Holy Spirit • Ghosts • Vibrations • Mothers •
FONTANA 688 606 L (30 cm - 26,90 F)
****½
Don Cherry (tp); Albert Ayler (ts, as); Gary Peacock (b); Sonny Murray (dm). Il est bien difficile de parler de ce disque: il y a trop à dire. Dire d’abord qu’il n’est pas sans défauts, que tout n’y est pas parfaitement équilibré, que les intentions ne sont pas toujours satisfaites. Mais dire surtout qu’il y a autant de musique ici que dans les meilleurs disques des plus grands musiciens du jazz. Ne pas oublier de prévenir non plus: cette rnusique ne sera jamais facile. Il n’est pas question d’ “habitude de l’oreille” mais plutôt du contenu expressif qui est d’une telle densité qu’on peut assurer que c’est par rapport à ce contenu que l’auditeur se placera dans son refus ou son acceptation.
Cet enregistrement se caractérise par: des thèmes naifs, aux accents folkloriques, utilisés en fragment dans les improvisations qui sont plutôt de caractère thématique mais pas nécessairement; tempi non fixés pouvant changer en cours de morceau et non métronomiques; pas d’obligation de swinguer tout au long du morceau (le batteur, de toute façon, ne joue pas de façon classique); vague centre tonal qui disparait avec l’emploi systématique de notes non situées sur la gamme tempérée ou trop riche en harmoniques pour être bien situées ; valeur de ces fluctuations entre la tonalité et le manque de localisation de la tonalité, enfin, utilisation de sonorités nouvelles obtenues par divers procédés (large vibrato dans “Mothers”, harmoniques dans “Vibrations”, etc.).
Le plus remarquable. c’est l’expressionnisme de cette musique, qui n’a jamais été approché par qui que ce soit. A cet égard, “Mothers”, le morceau le plus choquant de l’album du point de vue des sonorités, si étrangères au jazz, est le plus significatif.
Albert Ayler est bien le moteur de cet orchestre et ses improvisations ont la logique des cataclysmes. Sonny Murray, transfuge de la formation de Cecil Taylor, est en train de trouver la voie qui libérera les batteurs de leur fonction métronomique. Gary Peacock ponctue très intelligemment ce qui semble ne pas être articulé et, comme soliste, devient de plus en plus intéressant. Don Cherry est partout, ses brusques interventions ont parfois une valeur purement rythmique; il a su adapter à ce style le contrechant du jazz classique. Comme soliste, il doit oublier son manque d’assurance technique par la vivacité de son imagination. Remarquez son solo de “Holy Spirit”, si “blanc” de sonorité, si recueilli.
Albert Ayler, même s’il se réclame du spiritisme (sainte publicité !), n’a d’autre but que d’exorciser les coutumes sacrées de la musique. En sapant les règles, il espère trouver la fraicheur du chaos originel, sans clichés, sans habitudes formelles, sans nécessité d’adhésion à un beau préexistant. On a vu que, pour ne pas tomber dans le néant, il a été amené à créer un nouveau système de références (ne serait-ce que par l’interdiction des formes anciennes) qui lui permet d’exprimer sa propre vérité. Seul le radicalisme de ses conceptions le sépare des autres novateurs du jazz, et sans doute le système devra-t-il rester en mouvement ou disparaitre. La musique ne reflète que la musique et, même pour exprimer un sentiment révolutionnaire, Albert Ayler ne pourra échapper au monde des sons.
Il prouve en attendant la richesse du jazz d’aujourd’hui. Pierre LATTES. *** (From The Essential Jazz Records: Modernism to Postmodernism by Max Harrison, Charles Fox, Eric Thacker and Stuart Nicholson. (Continuum International Publishing Group, 2000)) - UK Albert Ayler
408 Vibrations
†Black Lion/Freedom (E) 741000 Don Cherry (cnt); Ayler (alt, ten); Gary Peacock (bs); Sunny Murray (d). Copenhagen, 14 September 1964.
Ghosts (2 versions) - Children - Holy spirit - Vibrations - Mothers Ayler was nobody’s jazz disciple. The chronicler of Ornette Coleman’s adventures has claimed that Ayler ‘was a successor . . . who pushed aspects of Coleman’s discoveries to extremes’. But no voice heard in jazz has been more singular than Ayler’s, or more facilely misapprehended. The voice is unmistakable in its startling intonation and sometimes fearsome force. How much did its acquisition have to do with a genuine quest for style? And to what extent is Ayler’s music to be assessed within the purview of ‘free’ or ‘post-Coleman’ jazz? The trail that led to his conception of himself as a ‘spiritual artist’, if investigated, assists an evaluation of his relation to any jazz tradition only fitfully. Boyhood links to black church music, and a reported mastery of bop techniques, remain enigmatic, even though some hearers have discerned echoes of ‘primitive’ jazz, and even though some boppish shreds clung to his first recorded evidence of personal mode (The First Recordings, †Sonet [D] SNTCD604). That maverick session from late 1962 showed some regard, in programme choice, for jazz exemplars, yet the already vicious, calculated ugliness of sound in his tenor expostulations might be thought to steal some of its bleak rawness from the overtones of amplified rhythm-’n’-blues saxes, harmonicas and guitars. Ayler had been a teenage rhythm-’n’-blues sideman on the alto back in Cleveland and it is an open question whether his return to a blend of gospel and rhythm-’n’-blues near the end of his life was a jazz visionary’s sad capitulation or a repayment of old debts by a man still capable of artistic choice.
This Vibrations programme, recorded, like the Sonet issue, in Copenhagen but with more congenial companions, has appeared in various guises, otherwise titled Ghosts and Mothers and Children. Like the incongruously programmed, strangely manned yet revelatory My Name Is Albert Ayler (Fantasy [A] 86016, Fontana [E] 688 603ZL), recorded the previous year, this album finds Ayler still probing half-excavated ideas and benefiting greatly from the empathy of Cherry, Peacock and Murray. That musical camaraderie may seem partially to answer the question about Ayler’s relation to free jazz - Ayler and Murray also had worked with Cecil Taylor in Europe. However, the association with a Cherry who was at the point of making his own post-Coleman foray beyond the possible ‘restrictions’ of too close a jazz identification must have been one of Ayler’s happier options. The telling, unaleatory melodic alliance between the two leading voices in the ‘foggy dew’ ruralism of Ghosts - not the only Ayler creation which merited Cherry’s description of him as ‘a total folk musician’ - is one of the session’s most instructive features. The second, much lengthier, version of Ghosts is approached obliquely at first. It has some jokey disjunctions from Ayler, along with those kinds of grossly sustained bellowing which, offensive as they seemed, continued to be part of this player’s way of pursuing a strain of Stygian lyricism.
That paradox is also present in the tenor assaults in Vibrations, where the shades of the unexpressed beauty which this jazz mystic professed to seek have to be discovered within an extended sequence of new-wave exhibitionism, arguably close kin to Coleman’s Free jazz (400), passages where self-challenge too easily leads toward the species of artistic hara-kiri which was to prove irresistible to Coltrane and his kindred. To Ayler’s tirades Cherry adds little other than exclamation marks, but the full quartet is busily involved. Peacock’s work is, as elsewhere, more sensitive and poetic than that of anyone other than Murray. It is Murray who stuns Vibration’s wildness with one peremptory cymbal smash.
Holy spirit begins as apocalyptic dirge-making, and already poses the ‘jazz primitivism’ question. The tempo-negating undertow of drums and bass nurtures patterns alternative to the soliloquies and unisons of brassy alto and serenely poised cornet. Lullaby and domestic balladry seem to inspire Ayler’s tunes for Children and Mothers. Cherry’s keen knowledge of Ayler’s intentions is marked in Children. His close commentary, in a mode less speech-inflected than that of his Coleman solos, helps in developing some attractive duet passages. In Mothers, having bumbled and nattered beneath Ayler’s querulous lamplit serenade, he counters that theme with another built of clear, loftily sustained notes; a tune quite different, and, for what it seems to matter, not jazz in any known style. After that Peacock reintroduces Ayler’s tune in the cellar beneath the parlour; but the leader’s mock-maudlin piety has the final say.
Ayler’s collaboration with Cherry is the first high point in his recording career. How far it goes in establishing his jazz status is not easy to measure, despite its undeniable fascinations. The later groups involving Ayler’s brother Donald and the violinist Michel Sampson pose the enigma quite differently. The sextet to be heard in 409 provides an intriguing set of examples for consideration. For those, Vibrations should seem the right kind of preamble, showing this saxophonist as a natural - though not intellectualist - analyser of sounds, and at the same time an ecstatic eager to claw his way inside some sensed essence of a music which had been his milieu and his formation. The last thing to doubt, at any stage, is the man’s sincerity. Eric Thacker Back to: Record Reviews Discography: Ghosts |
|
